Tôi ngồi trước màn hình, đọc đi đọc lại ba lần tweet của Andrej Karpathy. Một trong những bộ óc AI có ảnh hưởng nhất thế giới, người đồng sáng lập OpenAI và là nhân viên của Anthropic, vừa chia sẻ một 'mẹo' kỳ lạ: Hãy ghi âm giọng nói của bạn trong 10 phút, nói một cách lộn xộn, nhảy cóc, không có cấu trúc. Sau đó, hãy để AI tự hỏi bạn vài câu để 'giải mã' mục tiêu thực sự của bạn. Nghe có vẻ như một pha troll? Không, đây là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy cách chúng ta sắp giao tiếp với máy móc sẽ thay đổi hoàn toàn. Và với tư cách là một kẻ săn Narrative trong thị trường Crypto, tôi thấy mùi của một narrative mới đang bốc lên từ tro tàn của những prompt hoàn hảo.
Hãy quên đi những prompt kỹ thuật dài dòng với hàng tá từ khóa. Hãy quên đi việc phải 'master prompt engineering' như một nghệ thuật huyền bí. Karpathy vừa ném một quả bom nguyên tử vào phòng họp của các 'chuyên gia prompt'. Phương pháp mà anh ấy gọi là 'Long-form Oral Prompt' (Prompt dạng nói dài) hoạt động như thế nào? Bạn bật microphone lên. Bạn bắt đầu nói. Không cần biết trước bạn muốn gì. Bạn có thể mất 10 phút để 'xả' hết mớ suy nghĩ hỗn độn về một dự án, một vấn đề kỹ thuật, hay một kế hoạch chiến lược. Mô hình AI (đặc biệt là các mô hình mạnh như GPT-4 hay Claude) sẽ không cố gắng hiểu ngay lập tức. Thay vào đó, nó sẽ lắng nghe, hấp thụ toàn bộ 'đám mây suy nghĩ' đó, và sau đó bắt đầu đặt câu hỏi. Nó biến cuộc độc thoại của bạn thành một cuộc phỏng vấn nhỏ. Bạn trả lời, nó lại hỏi tiếp. Và đến cuối cùng, một cấu trúc rõ ràng, một mục tiêu cụ thể sẽ hiện ra từ mớ hỗn độn đó.
Điều này nghe quen quá phải không các bạn? Giống hệt như cách tôi đã từng làm khi khám phá ra 'CryptoKitties narrative' vào cuối năm 2017. Khi ấy, tôi không ngồi xuống và viết một whitepaper hoàn chỉnh. Tôi lao vào Etherscan, tôi xem xét các giao dịch, tôi cảm nhận sự FOMO từ những người mua mèo ảo. Tôi đã nói chuyện với chính mình, ghi chép lộn xộn trên điện thoại, rồi để những mảnh ghép đó tự kết nối với nhau. Karpathy vừa chính thức hóa quy trình đó và biến nó thành một 'Giao diện người dùng' (UI) mới. Và nó đặt ra một câu hỏi lớn cho tất cả chúng ta, những người đang xây dựng và tương tác với thị trường AI và Crypto: Liệu 'chất lượng' của một prompt có còn quan trọng không?
Câu trả lời là: Có, nhưng theo một cách hoàn toàn khác. Chất lượng không nằm ở việc bạn viết prompt chính xác đến từng dấu phẩy. Chất lượng nằm ở bức xạ suy nghĩ thô ban đầu của bạn. Nó nằm ở khả năng của AI trong việc 'nghe hiểu' và 'chủ động hỏi lại'. Đây là một sự chuyển dịch từ 'Tool User' (Người dùng công cụ) sang 'Collaborative Partner' (Đối tác cộng tác). Karpathy đã chỉ ra một điểm mù: Hầu hết mọi người đều đánh giá thấp sức mạnh của việc nói chuyện so với việc gõ phím. Tốc độ nói trung bình là 150 từ/phút, trong khi gõ là 40 từ/phút. Với một prompt dạng nói, bạn có thể 'xả' toàn bộ bối cảnh của một vấn đề phức tạp trong 10 phút, điều mà nếu viết bạn sẽ mất cả giờ. Và điều quan trọng nhất: bạn giảm tải nhận thức. Bạn không cần phải suy nghĩ về cấu trúc, về format, về việc sắp xếp ý tưởng. Bạn chỉ cần nói. AI sẽ làm phần còn lại.
Nhưng với tư cách là một kẻ săn Narrative, tôi phải cảnh báo các bạn về mặt trái của nó. Đây là một phương pháp cực kỳ nguy hiểm nếu bạn không có một 'la bàn' vững vàng. Đầu tiên, nó phụ thuộc rất nhiều vào khả năng của AI. Nếu mô hình yếu, nó sẽ không thể 'giải mã' được mớ hỗn độn của bạn. Nó sẽ trả về một kết quả còn lộn xộn hơn cả input. Thứ hai, nó đặt ra một vấn đề về bảo mật và quyền riêng tư khủng khiếp. Bạn đang 'nói chuyện' với AI về tất cả bí mật dự án, ý tưởng kinh doanh, hay những suy nghĩ thầm kín nhất của bạn. Dữ liệu giọng nói, sau khi được chuyển đổi thành văn bản, sẽ nằm trên máy chủ của một công ty nào đó. Bạn có thực sự tin tưởng họ không? Trong thế giới Crypto, nơi 'Not your keys, not your coins' là chân lý, thì 'Not your data, not your secrets' cũng phải là một quy tắc vàng.
Hãy nhìn vào lịch sử. Khi DeFi Summer bùng nổ vào tháng 6/2020, tôi đã 'vô tình' kiếm được 120 ETH nhờ viết một bài hướng dẫn về yield farming trên Uniswap V2. Lúc đó, tôi không hề có một kế hoạch chi tiết. Tôi chỉ tò mò về 'liquidity mining' và bắt đầu viết. Đó là một quá trình 'nói' với bàn phím, một dạng 'Oral Prompt' nguyên thủy. Và nó đã thành công vang dội. Nhưng cũng chính sự bốc đồng đó đã khiến tôi bỏ lỡ cơ hội mua Bored Ape vào năm 2021. Tôi đã 'nói' với bản thân rằng mình sẽ mua, nhưng lại bận rộn với một cuộc AMA khác và quên mất. Sự hào hứng từ việc 'kể chuyện' đôi khi khiến tôi quên mất việc 'kiếm tiền'.
Karpathy, với tư cách là một trong những người sáng lập ra cuộc cách mạng AI, đang gửi một tín hiệu rất rõ ràng: Giao diện tương lai của AI không phải là bàn phím, mà là micro. Và điều này sẽ tác động trực tiếp đến thị trường Crypto. Các dự án DeFi, NFT, GameFi sẽ sớm phải tích hợp các khả năng này. Hãy tưởng tượng một giao diện người dùng nơi bạn chỉ cần nói: 'Tôi muốn kiếm lợi nhuận từ stablecoin, nhưng tôi ngại rủi ro thị trường. Cho tôi vài lựa chọn.' Thay vì phải vào website, kết nối ví, tìm hiểu APY, bạn chỉ cần hỏi. Và AI sẽ trả lời. Đây là một cuộc cách mạng về trải nghiệm người dùng (UX) mà tôi tin rằng sẽ định hình narrative tiếp theo của thị trường.
Tuy nhiên, tôi không lạc quan một cách mù quáng. Đây là con dao hai lưỡi. Trong thị trường Crypto, nơi mà FOMO và FUD là kẻ thù số một, việc có một AI có thể 'nghe' bạn và đưa ra quyết định có thể cực kỳ nguy hiểm. Nếu AI của bạn được huấn luyện trên dữ liệu thiên vị, nó sẽ chỉ khuếch đại những quyết định sai lầm của bạn. Hãy nhìn vào sự sụp đổ của Terra vào tháng 5/2022. Tôi đã mất 70% danh mục đầu tư của mình. Nếu tôi có một AI nghe tôi và chỉ biết gật đầu đồng ý, có lẽ tôi đã mất tất cả. Lửa thử vàng, gian nan thử sức. Và thị trường gấu 2022 đã dạy tôi một bài học: Không có công cụ nào thông minh hơn sự hoài nghi có hệ thống của chính bạn.
Vậy, tôi sẽ làm gì với thông tin này? Tôi sẽ không vứt bỏ bàn phím của mình. Tôi sẽ kết hợp cả hai. Tôi sẽ dùng 'Long-form Oral Prompt' để 'brainstorm' và giải quyết các vấn đề phức tạp, mơ hồ. Tôi sẽ nói chuyện với AI về các ý tưởng mới, về các lỗi kỹ thuật trong code, về các chiến lược thị trường. Nhưng trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư quan trọng nào, tôi sẽ viết nó ra. Tôi sẽ biến cuộc trò chuyện đó thành văn bản. Tôi sẽ phân tích nó dưới góc nhìn toán học mà tôi đã học được từ thạc sĩ. Bởi vì cuối cùng, mã nguồn vẫn là 'luật'. Và dù AI có 'nghe' tốt đến đâu, nó cũng không thể thay thế được quyết định của chính bạn. Bạn vẫn là người phải ký giao dịch.
Karpathy đã mở ra một cánh cửa. Nhưng việc bạn có dám bước qua hay không và bạn sẽ làm gì ở phía bên kia cánh cửa, đó mới là câu chuyện thực sự. Câu chuyện về sự kết hợp giữa con người và máy móc, giữa cảm xúc và thuật toán. Và đó là narrative mà tôi sẽ tiếp tục săn đuổi. Bởi vì lửa bắt đầu từ một câu chuyện.